15. Beş Yıllık Plan İstihdam, Sağlık ve Sosyal Güvenliğe Odaklanacak
Çin, 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı ile istihdam, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarına odaklanarak “halk merkezli” kalkınma stratejisini derinleştirmeyi hedefliyor.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, yaşlı bakımı ve hizmet sektöründeki çalışanların yaşam koşullarının iyileştirilmesine yönelik incelemelerinde, kamu hizmetlerinin doğrudan halkın ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesi gerektiğini vurguladı. Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) kuruluşunun 105. yıl dönümünde, yönetişim felsefesinin merkezinde “halkın refahı” ilkesinin yer aldığı belirtiliyor.
Çin yönetimi, 2012 yılından bu yana yaklaşık 100 milyon kişiyi yoksulluktan kurtardığını ve eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik alanlarında dünyanın en geniş kapsamlı sistemlerinden birini oluşturduğunu bildirdi. Güncel verilere göre, temel sağlık sigortası kapsama oranı yüzde 95’i aşarken, ortalama yaşam süresi 79 yılın üzerine çıktı.
15. Beş Yıllık Plan’da Öncelik: Yaşam Kalitesi
Çin’in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı, ekonomik büyümeden ziyade “yüksek kaliteli kalkınma” hedefine odaklanıyor. Planın üçte birinden fazlasını; istihdam, gelir adaleti, yaşlı ve çocuk bakımı gibi doğrudan vatandaşın günlük yaşamına dokunan konular oluşturuyor.
Dijital ekonominin büyümesiyle ortaya çıkan kuryeler, araç çağırma hizmeti sürücüleri ve e-ticaret çalışanları gibi “yeni istihdam” biçimlerine yönelik düzenlemeler de planın temel gündemlerinden biri. Hükümet, bu çalışanların sosyal güvenlik sistemine entegrasyonunu ve haklarının korunmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.
“Yüksek kaliteli kalkınma, insanların yaşam kalitesini iyileştirmeye ve kalkınma sonuçlarının daha geniş ve daha adil biçimde herkesin yararına sunulmasına odaklanıyor. Hedef, ekonomik büyüme ile yaşam koşullarının iyileşmesini eş zamanlı ilerleterek olumlu bir döngü oluşturmaktır.” — Zhang Linshan, Makroekonomik Araştırmalar Akademisi Araştırmacısı
Uzmanlar, bu stratejinin Çin’in kalkınma anlayışında niceliksel büyümeden niteliksel refaha geçişi temsil ettiğini belirtiyor. Hükümetin, kamu hizmetlerini ulaşılabilir kılarak vatandaşların gelecek beklentilerini güvence altına almayı hedeflediği ifade ediliyor.
