Tarım ve Orman Bakanlığı, 2015 tarihli düzenlemeyi yürürlükten kaldırarak hazırladığı yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği’ni Resmi Gazete’de yayımladı. Yürürlüğe giren mevzuat; peynir imalatında girdi kullanımını kısıtlarken ambalaj etiketleri, olgunlaşma süreleri ve perakende satış koşullarına yönelik zorunlu standartlar getirdi.
Etiket İfadeleri ve Üretim Girdilerine Yeni Standartlar
Yeni tebliğ uyarınca peynir ambalajlarında “köy peyniri”, “doğal peynir”, “geleneksel peynir” ve “çiftlik peyniri” ibarelerinin kullanılması yasaklandı. Tüketiciye sunulan paketlerde yağlılık sınıfı ile olgunlaşma bilgisi ürün adıyla aynı alanda yer alacak; olgunlaştırılmış ürünlerin etiketine gün, ay ve yıl bazında üretim tarihi ile olgunlaşma süresi işlenecek.
Üretim girdilerine yönelik sınırlamalar kapsamında; süt proteini haricindeki proteinler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki bitkisel ve hayvansal yağların kullanımı engellendi. Nişasta ve nişasta türevleri, çeşnili taze peynirlerde stabilizör maksadıyla izin verilen teknolojik miktarlar haricinde imalat sürecinden çıkarıldı.
Olgunlaştırma Kriterleri ve Ambalaj Zorunlulukları
Mevzuat, kaşar peynirinde “eski” tanımlamasının kullanılabilmesi için asgari 120 günlük olgunlaşma periyodunu şart koştu. Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanarak üretilmiş, telemesi haşlanmamış ürünlerin en az 4 ay olgunlaştırılmadan piyasaya sunulması kısıtlanırken olgunlaştırılmayan ürünlerde sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işleme tabi tutulması hükme bağlandı.
Pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem görmeyen ürünlerin ambalaj ön yüzünde, asgari 3 milimetre puntoyla “çiğ sütten üretilmiştir” ifadesi zorunlu tutuldu. Farklı hayvan türlerine ait sütlerin karışımından üretilen peynirlerde süt oranlarının çoktan aza sıralanması, çeşnili peynirlerde çeşni oranının yüzde 6, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15 tavanı aşmaması ve şeker ilaveli ürünlerde bu oranın beyan edilmesi kararlaştırıldı.
Eritme peynirlerinin dökme satışı ile telemenin nihai tüketiciye doğrudan sunumu yasaklanırken lojistik, depolama ve perakende aşamalarında sıcaklığın 10 derecenin altında tutulması şartı getirildi. Sektördeki gıda işletmelerinin operasyonel uyumu için 30 Nisan 2027 tarihine kadar geçiş süreci tanımlandı; bu tarihten önce üretilmiş ürünler raf ömrü bitimine kadar satışta kalabilecek.
