NASA tarafından 2004 yılında iki yıllık operasyonel hedefle uzaya gönderilen Neil Gehrels Swift Gözlemevi, artan güneş aktiviteleri nedeniyle irtifa kaybederek 21 yıllık çalışma sürecini tamamladı; yörüngesi alçalan teleskobun önümüzdeki haftalarda Dünya atmosferine girerek yanması bekleniyor.
Fırlatılışı 20 Kasım 2004 tarihinde gerçekleştirilen gözlemevi, uzaydaki yüksek enerjili ani gama ışını patlamalarını saptamak amacıyla geliştirilmişti. Bir dakika içinde ilgili kozmik koordinata yönelme kabiliyetine sahip platform, çalışma süresi boyunca 2 binden fazla gama ışını patlaması ile 1.400’ü aşkın süpernova olayını kayıt altına aldı. Araç ayrıca kara delik etkileşimleri, aktif galaksiler, asteroitler ve kuyruklu yıldızların yanı sıra 2022’de kaydedilen ve BOAT olarak adlandırılan en parlak gama ışını patlamasını tespit etti.
Güneş Aktiviteleri İrtifa Kaybına Yol Açtı
Gözlemevinin alçak yörüngeden çıkışını hızlandıran temel unsur, artış gösteren Güneş patlamaları oldu. Atmosferin genleşmesiyle oluşan sürtünme teleskobun irtifasını kademeli olarak düşürdü. NASA, yönelme kabiliyetini yitiren aracın bilimsel operasyonlarını 23 Ekim tarihinde sonlandırdı. Platform, son gözlemini 20 Ekim’de 275 kilometre yükseklikteyken gerçekleştirdi.
Kurum, aracın yörüngesini yükseltmek amacıyla Katalyst Space Technologies ortaklığıyla LINK isimli robotik bir kurtarma sistemi hazırladı. Ancak 3 Temmuz 2026’da fırlatılan kurtarma aracının yön kontrol sistemindeki teknik aksaklık nedeniyle kenetlenme sağlanamadı ve kurtarma girişimi Ağustos ayında iptal edildi.
