Rusya’nın İrkutsk kenti yakınlarındaki Şelehov Veba Araştırma Enstitüsü’nde gerçekleşen laboratuvar kazasında bir personelin yaşamını yitirmesi, bölgede akciğer vebası şüphesiyle geniş çaplı karantina ve denetim tedbirlerinin devreye sokulmasına neden oldu. Olayın ardından yerel ve uluslararası makamlar inceleme başlattı.
TASS tarafından aktarılan ayrıntılara göre, tesisteki kaza neticesinde tehlikeli bir patojenin sızmış olabileceği ihtimali Rus yetkilileri harekete geçirdi. Bulaşıcı hastalıklardan sorumlu Rusya İnsan Sağlığı ve Tüketici Haklarını Koruma Kurumu (Rospotrebnadzor), vefat eden personele kaynağı belirlenemeyen zatürre teşhisi konulduğunu duyurarak şu açıklamada bulundu:
“İrkutsk bölgesi ile İrkutsk ve Şelehov şehirlerindeki sıhhi ve epidemiyolojik durum stabildir”
Kurum, hayatını kaybeden çalışanla bağlantılı olarak özel önlemlerin alındığını ve kayıtlara “etiolojisi (nedeni) bilinmeyen zatürre” olarak geçtiğini ekledi.
Komşu Buryatistan Cumhuriyeti Lideri Aleksey Tsydenov, 28 yaşındaki personelin “muhtemelen veba nedeniyle” öldüğünü ifade etmiş, ancak kendi idari sınırlarında herhangi bir salgın bulunmadığını vurgulamıştı. Cuma günü Rusya Başhekimi ile bir araya gelen İrkutsk Valisi İgor Kobzev, kamuoyuna sükunet çağrısında bulunarak toplantının içeriğini aktardı:
“bölge sakinlerinden birini etkileyen ve oldukça tehlikeli olduğundan şüphelenilen bir enfeksiyon vakası”
Karantina Tedbirleri ve Bulaşma Riski
Bölgedeki İrkutsk Alüminyum Fabrikası personeline koruyucu maske zorunluluğu getirirken, Fabrika Direktörü Artem Fominikh kamuoyundaki çelişkili haberlere değinerek şu bilgiyi verdi:
“Tespit edilen tüm yakın temaslılar tıbbi gözetim altındadır. Şu an itibarıyla hiçbirinde hastalık belirtisi görülmemiştir ve laboratuvar test sonuçları negatiftir”
Buna karşılık bölgesel yayın kuruluşu Liudi Baikala, personelin kaldırıldığı hastanede yaklaşık 200 bireyin gözlem altında tutulduğunu ve en az bir doğum merkezinde karantina uygulandığını öne sürdü.
Eski Rospotrebnadzor Başkanı Gennadiy Onişçenko ise TASS’a yaptığı değerlendirmede, vakanın yayılma tehlikesi barındırmadığını savundu:
“büyük ihtimalle veba olmadığını, doğrulansa dahi yayılma riski taşımadığını”
Onişçenko, düşük sıcaklıkların bulaşmayı engelleyeceğini iddia etti. Tıbbi verilere göre solunum parçacıklarıyla insandan insana geçen pnömonik veba, Yersinia pestis kaynaklı en tehlikeli türler arasında konumlanıyor.
Uluslararası Takip ve Sağlık Protokolleri
Süreci yakından izlediklerini belirten ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü CNN’e yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Durumu Bulaşıcı Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ve diğer kurumlarımızla birlikte yakından takip ediyoruz. Birçok detay henüz resmi olarak teyit edilmedi. Rus yetkilileri doğru bilgileri hızlı ve şeffaf bir şekilde paylaşmaya teşvik ediyoruz”
ABD CDC verileri, pnömonik vebanın yüksek ateş, solunum güçlüğü ve kanlı balgamla seyreden ağır bir tablo yarattığına işaret ediyor. ABD Sağlık ve İnsani Hizmetler Bakanlığı incelemelerin sürdüğünü bildirirken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) hastalığın ölümcül riskine rağmen antibiyotik ve enfeksiyon kontrolüyle tedavi edilebilir olduğunu hatırlatıyor.
