İki taraf, “Kuşak ve Yol” projeleri ve rekor ticaret hacmiyle iş birliğini derinleştiriyor.
Çin ve Afrika ülkeleri, diplomatik ilişkilerinin 70. yılını kutlarken, ortak modernleşme hedeflerini stratejik iş birliğinin merkezine taşıyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi arasındaki karşılıklı mesajlar, bu tarihi dönüm noktasında iş birliğinin önemini vurguladı. Bağımsızlık mücadelesiyle başlayan ilişkiler, günümüzde dinamik bir ekonomik ortaklığa evrildi.
1950’lerde temelleri atılan ve 1971’de Çin’in Birleşmiş Milletler’deki temsil hakkının iadesiyle güçlenen karşılıklı güven, Çin-Afrika İş Birliği Forumu (FOCAC) çatısı altında kurumsallaştı. 2024 yılındaki zirve, ilişkileri “ortak geleceğe sahip bir topluluk” seviyesine taşıdı. Bu çerçevede, Çin diplomatik ilişkisi bulunan tüm Afrika ülkelerine yönelik sıfır gümrük tarifesi uygulamasını hayata geçirdi.
Ekonomik Bağlar Güçleniyor: Ticarette Yeni Rekorlar
Siyasi güvenin pekişmesi, ekonomik verilerle de somutlaşıyor. Çin, art arda 17 yıldır Afrika’nın en büyük ticaret ortağı konumunu sürdürüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine göre, 2025 yılında ikili ticaret hacmi %17,7’lik bir artışla 348 milyar dolara ulaştı. 2026 yılının ilk çeyreğinde de bu yükseliş trendi devam ederek ticaret hacmi yaklaşık 92,2 milyar dolara erişti.
“Çin ile Afrika arasındaki dayanışma, gelişmekte olan ülkeleri uluslararası kuralların pasif katılımcılarından, aktif şekillendiricilerine dönüştürmeye yardımcı oluyor.” — Humphrey Moshi, Tanzanyalı Ekonomist
Modernleşme İçin Altyapı ve İnsan Kaynağı Yatırımları
Ekonomik iş birliğinin temel taşlarından biri altyapı projeleri. “Kuşak ve Yol Girişimi” kapsamında hayata geçirilen Tazara Demir Yolu ve Mombasa-Nairobi Standart Hat Demiryolu gibi projeler, Afrika kıtasının bağlantısallığını artırarak lojistik zorlukların aşılmasına katkı sağlıyor. Çin ayrıca, imalat ve yeşil enerji sektörlerinde teknoloji transferini teşvik ederek Afrika’nın modernleşme sürecini destekliyor.
Eğitim alanındaki iş birliği de hız kesmeden devam ediyor. Haziran 2025 itibarıyla kıtada kurulan 17 “Luban Atölyesi” ve 114 yükseköğretim kurumuyla yürütülen üniversite iş birliği programları, on binlerce Afrikalı uzmanın mesleki becerilerini geliştirmesini sağlıyor. Uzmanlar, bu stratejik yaklaşımın Afrika’nın dışa bağımlılığını azaltarak kendi kendine yeten bir ekonomik yapı oluşturma hedefine doğrudan hizmet ettiğini belirtiyor.
